Menu

Czym jest wesz głowowa?

Wesz głowowa to niestety częsty problem dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Ale jak tak naprawdę wyglądają te małe zwierzątka oraz dlaczego tak trudno się ich pozbyć? W tym artykule będziesz mogła przeczytać, czym charakteryzuje się wesz głowowa oraz jak rozmnaża się ona i przenosi na innych.

Zapewne wesz głowowa już nieraz zaprzątała Twoje myśli. Nieważne czy Twoje dziecko samo miało z tym problem, czy może w jego przedszkolu ostrzegano przed tymi stworzeniami, prędzej czy później wesz głowowa, ich leczenie lub zapobieganie, stanie się przedmiotem rozważań prawdopodobnie każdego rodzica. Jednak czym tak naprawdę jest wesz głowowa i jak ona wygląda?

wesz głowowa: rozpoznawanie

Jak rozpoznać wszy?

Jeśli Twoje dziecko podejrzanie drapie się po głowie, a Ty obawiasz się, że to wesz głowowa, przeczytaj artykuł, w którym dokładnie opisane jest, jak rozpoznać te drobne żyjątka.

Podobne artykuły

Wesz głowowa: cechy szczególne

Wesz głowowa to w Polsce i w Europie najbardziej rozpowszechniony rodzaj wszy. Oprócz nich istnieje także wesz łonowa oraz odzieżowa, które mogą przenosić się na ludzi. Te jednak należą do rzadkości w naszych szerokościach geograficznych. Jeśli zatem mowa jest o epidemii wszy, praktycznie zawsze jest to wesz głowowa.

Wesz głowowa to pasożyt mający sześć odnóży, z aparatem gębowym oraz ssawką, przez którą wysysana jest krew z ludzkiej skóry głowy. Dorosła wesz głowowa jest płaska i osiąga długość od 2 do 4 milimetrów. Jest zatem mniej więcej tak duża, jak ziarno sezamu. Wesz głowowa jest zazwyczaj koloru szarego do przezroczystego, bezpośrednio po wyssaniu krwi nieco ciemnieje i farbuje się na brązowo lub czerwonawo. Wesz głowowa nie umie ani skakać, ani latać, jednak w ludzkich włosach może poruszać się bardzo szybko pełzając. Dodatkowo wszy te na odnóżach zaopatrzone są w chwytniki, dzięki którym świetnie mogą trzymać się włosów i w ten sposób pokonują nawet dystans 30 centymetrów w około 60 sekund. Rodzaj włosów nie ma tu większego znaczenia. Wesz głowowa czuje się doskonale zarówno w długich, jak i krótkich, jasnych, ciemnych, kręconych czy gładkich włosach. Jedynie na bardzo gładkim podłożu, na którym wesz głowowa nie może się uczepić, żyjątka te mogą mieć trudności z poruszaniem się.

Wesz głowowa odżywia się wyłącznie ludzką krwią, którą aby przeżyć musi wysysać ze skóry głowy średnio co cztery godziny. W tym celu wesz głowowa w wkłuwa się ssawką, jak cienką igłą przez skórę głowy. Mimo iż wesz głowowa, która w zasadzie występuje o każdej porze roku, nie przenosi żadnych chorób, to jej odchody i ślina, która odpowiedzialna jest za to, aby krew podczas ssania płynęła bez utrudnień, powodują podobnie jak przy ukąszeniach komarów, nieprzyjemne uczucie swędzenia. Gdy wesz głowowa nie może pić więcej krwi, wysycha stosunkowo szybko i ginie po około 55 godzinach. Specjalne czyszczenie lub dezynfekowanie mieszkania po wizycie wszy nie jest zatem konieczne.

Wesz głowowa - rozmnażanie i cykl życiowy

Cykl życiowy wszy na głowie Twojego dziecka rozpoczyna się od dorosłego osobnika, bowiem jaja nie mogą być przenoszone. Jako że tylko dorosłe samice mogą składać jaja, musi taka dostać się na głowę Twojego dziecka (z innej głowy), aby móc się tam rozmnożyć. Taki żeński osobnik może złożyć do 10 jajeczek dziennie, które następnie umieszczone i umocowane są na włosach, bezpośrednio przy skórze głowy. W temperaturze około 30 stopni Celsjusza wesz głowowa może się najlepiej rozwinąć, przy czym rozwój larwy wewnątrz jajeczka niemożliwy jest w temperaturze 24 stopni. Idealne warunki dla rozwoju larw wesz głowowa znajdzie zapewne na skroniach, karku i za uszami. Zatem koncentracja jajeczek w tych miejscach jest z reguły największa.

Czym jest gnida?

Jaja wszy chronione są przed czynnikami zewnętrznymi przez trwałą otoczkę chitynową, tak zwaną gnidę. Gnida posiada coś w rodzaju pokrywki z otworami oddechowymi, aby lawry były zaopatrzone w tlen na wystarczającym poziomie. Stanowi ona brązowawe zgrubienie we włosach dziecka o grubości około 1 mm i może być łatwo pomylona z łupieżem. W przeciwieństwie do łupieżu jednak nie da się jej łatwo usunąć ani wyszczotkować, gdyż przywiera ona mocno do włosa. Jako że gołym okiem nie można stwierdzić, czy gnida zawiera żywe jajeczko, termin ten oznacza w praktyce to samo, co jajo wszy.

Wesz głowowa: od larwy do dorosłego osobnika

Sześć do dziesięciu dni po złożeniu jajeczek wykluwają się larwy. Mają one średnicę około 1 milimetra, są więc znacznie mniejsze niż dorosłe osobniki, przez co także trudniejsze do odkrycia. Są one dodatkowo przezroczyste i przypominają okruchy lub ziarenka piasku. Jako że odnóża larw nie są jeszcze w pełni wykształcone, pozostają one w pierwszym tygodniu w okolicach skóry głowy i nie opuszczają swojego gospodarza. Wtedy także nie można się jeszcze nimi zarazić. W czasie między 10 dni do trzech tygodni wesz głowowa linieje trzy razy i rozwija się do formy dojrzałej. Po połączeniu w pary, samice składają jaja mniej więcej po około 2-3 dniach i cykl życiowy rozpoczyna się na nowo.

Dorosła wesz głowowa żyje zazwyczaj kilka tygodni, przy czym osobniki męskie przeżywają zazwyczaj dwa do trzech tygodni, samice natomiast około czterech. W tym czasie mogą one złożyć około 300 jajeczek, aby zapewnić ciągłość gatunku i wywołać u człowieka związane z tym dolegliwości.

Jak może przenosić się wesz głowowa?

Na początku zaznaczyć należy, że wesz głowowa nie jest, jak często błędnie się przyjmuje, dowodem niedostatecznej higieny. Wszy odżywiają się wyłącznie krwią, a nie brudem czy komórkami znajdującymi się na skórze głowy. Wesz głowowa woli nawet świeżo umyte włosy, gdyż jeśli są przetłuszczone, trudniej jest im umieścić na nich swoje jajeczka. Zatem problem wszy może dotyczyć wszystkich osób niezależnie od pochodzenia czy przynależności społecznej. Wesz głowowa nie jest więc powodem do wstydu.

Wesz głowowa przenosi się z reguły bezpośrednio z człowieka na człowieka. Jeśli włosy dwóch osób znajdą się w kontakcie ze sobą, wszy korzystają z tego połączenia jak z mostu, aby wskoczyć na głowę nowego gospodarza i móc się w ten sposób rozprzestrzeniać. Zwierzęta domowe nie stanowią w tej kwestii niebezpieczeństwa.

Przenoszenie wszy za pomocą przedmiotów zachodzi dość rzadko. Jako że wsza głowowa nie ma zbyt wielu szans na przeżycie bez dostępu do świeżej krwi, niechętnie opuszcza ona swojego gospodarza. Czasami może zdarzyć się, że wesz głowowa znajdzie się w nakryciu głowy, jakim jest czapka i przez to trafi na głowę innej osoby, która miała na sobie tę samą czapkę w krótkim czasie po użyciu przez osobę mającą problem z wszami. Możliwe jest także przenoszenie wszy na grzebieniu czy szczotce. Taka forma rozprzestrzeniania się jest jednak raczej mało prawdopodobna.

W naszym dziale tematycznym na temat wszy znajdziesz dalsze, cenne wskazówki na ten temat.